Art-food Valley

Van hoog tot laag in onze voedingvallei is op dit moment kunst te zien, voedsel voor de geest of, zo u wilt, een douche voor de ogen. Opvallende initiatieven dit najaar zijn het Kunstfestival Ede, gespreid over zes locaties in de Vallei, en de groepsexpositie “Point of no return” van het Platform Beroepskunstenaars Wageningen. Daarnaast is er in vrijwel elke plaats tussen Nijkerk en Wageningen minstens één galerie, is er een wereld aan kunst te zien op ontelbare meters wanden in restaurants, instituten, fabrieken, gemeentelijke ruimtes en zorgcentra, zijn er constant kunstenaars en ontwerpers aan het werk in diverse disciplines en wordt er ingelijst en bronsgegoten bij het leven. Om maar te zwijgen van die stadsdichters en andere schrijvers die betaald of ongevraagd de mooiste woorden neerschrijven in hun eigenste hartenbloed. En van al die muzikanten en dirigenten, die dansers en die filmers en fotografen die met beelden, passen en noten bezig zijn en niet kunnen slapen als het niet écht goed is. De website beeldenvangelderland.nl die de kunst in de openbare ruimte in de provincie Gelderland beschrijft komt bytes te kort om al het moois om ons heen te tonen. Kortom, een wolk van integer zoeken naar schoonheid en balans omringt ons waar we maar zijn in de Vallei.

Vraag het aan een willekeurige voorbijganger, er zullen er maar weinig zijn die van al die kunst weten en er een zinnig woord over kunnen zeggen. Maakt het uit? Hebben we die kunst, dat voedsel voor de geest, die douche voor de ogen, eigenlijk nodig? Zijn we hier in de Vallei niet in de eerste plaats kippenboeren en graandokters? Maakt het uit of onze wereld mooi is of lelijk? Toen ik zo ver was met deze tekst vielen mijn vingers stil. Alle energie zakte uit mij weg. Stilte. Ik hoorde voor het eerst het tikken van de klok, weliswaar op een batterijtje, maar tikken is tikken. De 12 is een druiventros, de 1 is een perzik, de 2 een peer, de 3 een avocado lijkt wel, de 4 een citroen, de 5 een appel, de 6 een ananas, de 7 een aardbei, de 8 een banaan, de 9 een kiwi, de 10 een hele andere appel, de 11 zo ’n Chinese vrucht, lychee of zoiets. Ik had hem op de grond gevonden na afloop van een rommelmarkt. Schoongemaakt, motortje vervangen. Nu toont ie me al meer dan een jaar fris en fruitig hoeveel te lang ik aan de PC zit. Met een glimlach bedenk ik dat het nu peertje over druif is – zo haalt zelfs een fabrieks-kunstdingetje me uit mijn “kloktijd” naar mijn innerlijke tijd. Van de Dalai Lama ken ik de uitspraak: “Het waardevolle van kunst is dat ze mensen die gewoonlijk naar buiten kijken naar binnen brengt” (mijn vertaling).

Maar wíllen de mensen wel naar binnen? Missen ze iets als ze dat niet doen? Het is misschien wel zo rustig zo, want je weet maar nooit wat je tegenkomt. Neem mij. Schrijf ik een verhaal over mezelf als studentje van 22 – je moet toch wát insturen voor een expositie van de kunstenaarsgroep waarvan je lid bent – en totaal onverwacht druipt er een traan tussen mijn toetsen door een emotie die ik al in 1971 de nek had omgedraaid: In een afgelegen dorp in een ver land waar je niemand verstaat bezig met mijn allereerste onderzoek als aankomend antropoloog – het liep van geen meter en ik wou naar huis, naar mijn vrienden en vriendinnen, mijn familie, mijn heldere Amsterdam en naar echte koffie met net zoveel plakken koek met roomboter als ik maar op kon! Zeg nu zelf, daar zou u toch ook om huilen? Maar dan hebt u het mis want dat was nu precies niet waardoor ik zwak werd, ik schreef het zogezegd met droge ogen. Maar toen ik al dat ongemak op papier had voerde mijn pen me naar een gelukkiger einde, een einde vol weemoed, de plotselinge herinnering aan die lieve mensen te midden van wie ik leefde, hun muziek, de prachtige natuur, die zuivere lucht, die stilte…

Melancholie is een geschenk om te koesteren, we voelen weer hoe kwetsbaar wij zijn en allen om ons heen, het is een emotie die wij in ons praktische bestaan veel te weinig tegenkomen omdat we maar doorrennen met onze kippen en auto’s en granen en bomen en ringwegen en bruggen die er vooral moeten komen. Misschien moeten die er ook wel komen, ik ga ook graag vlot van A naar B maar niet tot elke prijs, meer van hetzelfde is niet meer het beste. Het kan eigenlijk niet anders of de betere besluitvormers worden al door kunst geholpen om problemen van een andere kant te bekijken, in een ander licht te zien. En wie weet is onze visie wel helderder en onze afweging wel zuiverder na enkele momenten van stilte en naar binnen gaan. Die Dalai Lama is zo dom nog niet. Art-food Valley moet blijven!

Even praktisch: De expositie “Metamorfose” toont op 6 locaties in Lunteren, Ede en Bennekom 150 kunstwerken van 52 kunstenaars – veel te kort want alleen nog tot eind november. Zie www.kunstfestival-ede.nl . “Point of no return”, een expositie van het Platform Beroepskunstenaars Wageningen over kantelpunten, is op zaterdag en zondag van 11.00 tot 17.00 uur te zien in het gebouw “achter de vaas”, Binnenhaven 7 in Wageningen. Mijn drieluik “Maghreb Blues” hangt er ook. Feestelijke afsluiting op vrijdagavond 21 december – zie www.beroepskunstenaars.nl . En zomaar een greep uit de onderschatte categorie Kunst in zorgcentra: Edese fotografen werkend onder de naam Fotogroep Anders exposeren wegens hun dertigjarig bestaan mooi werk op het thema “30” in Rumah Kita, het zorgcentrum voor Indische en Molukse Nederlanders aan het Plein 15 Augustus – 1 in Wageningen.

Laurens van der Zee voor cultuurinwageningen.nl, 10 november 2012.

Een reactie plaatsen

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

SLUIT
CLOSE