Liefde voor verf

Liefde voor verf

Jasper Hulshoff Pol (Bennekom, 1976) tekent, schildert en ontwerpt websites. Hij is bekend om zijn schilderijen van honden en ezels. Tijdens de Culturele Ronde 2010 ontving hij de Publieksprijs voor zijn tekening ‘Ezeltje’.

Rob Steenbergen interviewt.

Nog gefeliciteerd met het winnen van de Publieksprijs.Wat betekende het ontvangen van die prijs voor je?
Ik vind het erg leuk. Grappig – ik had er helemaal niet op gerekend.

Hoe zou je jezelf beschrijven als kunstenaar?
Om maar met een makkelijke vraag in huis te vallen, zeker?
Het zijn niet allemaal gemakkelijke vragen!
Ik ben schilder.
Alleen schilder? Of maak je ook installaties?
Ik maak ook installaties. Ik heb interaction design gestudeerd, dus dat heb ik ook veel gedaan daar. Maar ik ben nu vooral schilder.
Wat houdt dat in?
Lacht: Dat ik schilder?
Nee, dat interaction design, wat houdt dat in? Websites?
Uiteindelijk werd dat vooral websites, die opleiding. Maar het is begonnen als interactieve kunst, dus eigenlijk alle kunst met computers. Met name de user-interface kant, dus de mens-computer interactie.
Lacht: Dat heb ik toch zes jaar volgehouden!
Maar daar doe je nu niks meer mee? Je maakt alleen maar schilderijen?
Ik maak nog wel websites.

Je biografie in een paar zinnen.
Ik ben geboren hier, in het ziekenhuis in Bennekom. Ik heb hier op het Wagenings Lyceum gezeten, en daarna ben ik naar Hilversum gegaan, naar de academie.
Hebben ze daar een academie?
Hoorde bij het HKU – een dependance, maar dan voor nieuwe media. Film zat daar ook, sound-design, dat soort dingen.
Ken je Eric [Langendoen, theatermaker. red.] daarvan, de HKU?
Nee.
Want die heeft er ook opgezeten, hè?
Dat wist ik niet.
Volgens mij wel.
Het was vrij gescheiden van wat er in Utrecht gebeurde. Dus je kwam elkaar alleen op feestjes tegen.
En je bent toen terug gegaan naar Wageningen? Of heb je hier altijd gewoond?
Nee, ik ben teruggegaan naar Wageningen – m’n moeder had op een gegeven moment een manege gekocht, toen ben ik thuis gaan wonen.

Ik kwam jou naam tegen in verband met de site Bert Is Evil. Zat jij daarachter, was jij dat?
Ik was een van de drie.
Vertel er eens wat van.
Eigenlijk begon het met kleine, lullige tekeningetjes tijdens Scheikundeles op de Middelbare school. Er was een leraar die heel erg op Bert leek – daar hadden we hele lullige tekeningetje van gemaakt. En toen kreeg ik een emailtje van iemand, die zei van hee, je moet op die en die website kijken, dat was een Bert Is Evil-website – een Philipijnse jongen die dat gemaakt had.
En die heb ik gemaild en wat dingen doorgestuurd, en uiteindelijk hebben we dat samen verder uitgebreid. Samen met nog een jongen uit Hilversum.
En dat werd in een half jaar ontzettend groot! Dat werden uiteindelijk, 15 miljoen bezoekers! In een jaar.
Zo!
Dat ging heel erg ver.
En, een grote prijs mee gewonnen!
Dat had ik ook gelezen, ja.
Erg leuk.
Maar jullie zijn er uiteindelijk mee gestopt, omdat…?…het een beetje te ver ging, of…?
Er stond op een gegeven moment ergens in de krant dat we aangeklaagd zouden worden door Sesamstraat. Terwijl we daarvoor alleen maar leuke reacties hadden gehad van de Sesamstraatteams. We hadden zelfs foto’s van de Sesamstraat Roadshow die Bert en Ernie op elkaar hadden gelegd en daar foto’s van hadden doorgestuurd. Maar op een gegeven moment hadden we zoveel bezoekers dat we dat niet meer konden betalen; de prijs van de website ging met een paar honderd euro per maand omhoog – en de grap was er inmiddels ook wel een beetje vanaf. Maar het is wel leuk geweest.
Maar de site bestaat nu niet meer?
Niet meer onze website maar er zijn wel clonen die het door hebben gezet.
Het is echt verkeerd gegaan toen er een plaatje van Bert  op een demonstratie in Pakistan terechtkwam – dat er iemand allemaal posters had met Bin Laden erop, en eentje van onze website had gehaald, waar dus ook Bert bij stond.
Toen was het klaar.

Jouw werk is behoorlijk divers; je maakt schilderijen en tekeningen en digitaal werk… Wat is jouw boodschap, wat probeer je over te brengen?
Próbeer je iets over te brengen?
Niet persé, ik vind het gewoon heerlijk om te schilderen. En als andere mensen dat ook mooi vinden, dan is dat meegenomen, maar ik doe het vooral voor mezelf.
Maar is het ook een liefde voor dieren?
Ja, ook. Maar vooral een liefde voor verf.
Het maakt me niet zoveel uit wat ik schilder.

Het is een beetje dezelfde vraag, maar ik stel hem toch: wat wil je met je werk bewerkstelligen? Wat probeer je voor elkaar te krijgen?
Pfff.
Ja, ik probeer wel elke keer beter te worden in wat ik wil. Dat er wel een soort progressie is in hoe ik schilder en wat ik schilder.

In je werk figureren hoofdzakelijk ezels, paarden en honden. Je maakt ook wel wat portretten maar je maakt hoofdzakelijk schilderijen met dieren.
Die op mijn website staan wel, ja, maar ik heb een hele serie die er zo uitziet [wijst naar een groot zilverkleurig doek met een mannenkop] –  grote portretten in zilver.
Oké.
Maar die komen niet zo goed over op de foto.
Dat lijkt me ook heel moeilijk om dat te fotograferen. Want het is zilverachtig en glimmend.
Het hangt er ook heel erg vanaf waar je staat, dat je wel of niet ziet wat er in zit.
Wie is het eigenlijk?
Geen flauw idee.
Gewoon, een kop.

Wat is jouw fascinatie met dieren?
Nou, ezels op het moment. Het is heel moeilijk te omschrijven, die beesten hebben een uitdrukking die zo fascinerend is voor mij, dat ik er nog niet op uit gekeken ben. Ja, ik weet het niet precies, ik vind het mooie beesten.
Maar je moeder heeft een manege…
Hád.
Had…
Maar daar waren geen ezels?
Daar waren geen ezels.
Er waren wel 30 paarden maar geen ezels.

Het viel me op dat de dieren die je schildert, die zijn vrij portretmatig geschilderd – het zijn echt díerportretten. Ik heb er ook een aantal gezien, die met die honden, waar je een beetje de hondse agressie probeerde te verbeelden – het waren honden die aan het vechten waren, of aan het bijten…
Aan het spelen.
Aan het spelen? Oh, het kwam bij mij over als vrij agressief. Is dat een kant die je op wil gaan; dat je er wat meer op inzoomt? Een detail pakt? Of juist een emotie probeert te verbeelden?
Emotie sowieso. Dat is mischien ook wel de reden waarom ik ezels schilder omdat die toch altijd een soort Weltschmerz uitstralen.
Ja, een zeer droevige blik hebben die hè?
Ik las ergens dat de enige gelukkige ezel een dode ezel is.
Dat stralen ze ook wel uit!
Ja. Maar ga je die kant op?
Niet persé details…dat…nee…dat hangt heel erg af per schilderij. Het hangt er heel erg af wat er uit komt.

Wat me ook opviel was dat er een soort gruizigheid in je werk zit. Ik las ook ergens dat het met verval heeft te maken. Probeer je dat ook uit te beelden?
Lacht: Ja, mischien, maar dan compleet onbewust.
Er zit een soort gelaagdheid in – ik zag het ook in je digitale werk.
In het digitale werk is dat heel duidelijk. Omdat het allemaal in Photoshop is gedaan. Zonder lagen is Photoshop zinloos.
En saai!
Ja!
Nee, ik probeer het in m’n schilderwerk ook te doen – vooral in die zilveren dingen is dat heel duidelijk. Er zit ook bijna altijd een oud schilderij onder, omdat ik het heel vervelend vind om op een wit doek te schilderen.
Op de een of andere manier werkt het niet. Er moet ook een bepaalde structuur onder zitten.
Maar als je een wit doek hebt, want je zult toch uiteindelijk met een wit doek moeten beginnen, hoe pak je dat dan aan?
De meeste doeken zijn niet wit die ik krijg!
Ik heb heel veel workshops gegeven; die mensen kliederen een doek vol en hoeven het vervolgens niet in de kantine op te hangen.
Die neem jij gewoon mee naar huis.
En ik kan erover heen schilderen.
De meeste doeken hebben ook namen van mensen erop staan, en geen idee wie het zijn!
Is dat ook hoe je je doeken titels geeft, gewoon de namen van de oorspronkelijke makers?
Niet persé.

Ik vroeg me af: hoe wordt een idee geboren? En wat is inspiratie voor jou?
Dat is ook heel afhankelijk van…hoe ik…ja… Meestal is het gewoon beginnen, en dan maar kijken hoe het schip strand. En soms kom ik iets tegen dat meteen inspireert.Dan ga ik gewoon aan de slag en maak ik het.
En hoe je dan te werk? En wat voor materialen gebruik je?
Ik begin – als ik echt niet weet wat ik ga doen, dan pak ik iets uit de boekenkast of zo. Op zoek naar een mooi begin. Ik heb hele map met plaatjes van ezels, om gewoon een houvast te hebben.
En meestal na een half uur leg ik dat weg en dan….
Werk je aan de hand van foto’s?
Ja, veel wel.
Eigen foto’s?
Ook.
En uit tijdschriften en van het internet.
En wat voor materiaal gebruik je dan? Gebruik je acryl, of olie?
Meestal acryl, maar ook spuitbussen en olieverf. Pigment.
Van alles wat?
Houtlijm… het maakt op zich niet uit.

Welke kunstenaars, of anders –het kunnen ook musici zijn, of schrijvers- inspireren jou? En is dat in je werk te zien?
Ik weet niet of het in m’n werk te zien is… Ja, er zijn genoeg kunstenaar die me inspireren. Wat schilderkunst betreft, ik ben een groot fan van Rembrandt – van de toets die hij heeft, dat vind ik prachtig. Ik kan uren naar z’n schilderijen kijken.
En ik ben een groot fan van Rudi Kousbroek, die net overleden is. Zijn fascinatie met ezels heeft hij voor een gedeelte ook op mij overgedragen.
Ik ken eigenlijk helemaal niet zoveel van z’n werk. Ik geloof niet dat ik ooit iets van hem gelezen heb.
Ik heb volgens mij alles van hem gelezen!
Is literatuur belangrijk voor je?
Ik lees wel veel, ja.
En dan niet zozeer romans, maar meestal wel essays of… Kousbroek-achtige dingen. Hugo Brandt Corstius, Martin van Amerongen, W F Hermans….
Kritische schrijvers?
Ja, in ieder geval schrijvers met een mening, dat vind ik wel belangrijk.

Mijn volgende vraag is: waneer krijg je je beste ideeën?
Ik denk als er verschrikkelijke tijdnood is – als het echt moet. Dan maak je…dan dwing je jezelf om aan het werk te gaan. En dan komt het meestal wel.
Maar ik neem dat je bij je schilderijen niet echt een deadline hebt? Of werk je veel in opdracht?
Ik werk ook wel in opdracht. Maar meestal stel je jezelf een deadline – als er een expositie aankomst, of iets anders waar het voor nodig is.

Exposeer je veel?
Niet heel veel. Ik heb een galerie in Portugal die ezeltjes verkoopt.
Die is gespecialiseerd in ezels?
Nou, die hebben van mij die ezels.
Verder hebben ze nog een aantal kunstenaars die heel andere dingen doen.
Maar er is markt in Portugal voor schilderijen van ezels.
Dat zal best.
Alle rijke Engelsen die daar een huisje hebben, die willen ook nog iets leuk voor aan de muur, dat een beetje Portugees aandoet.
En dat verkoopt daar goed?
Het afgelopen jaar niet zo, het jaar daarvoor best.
Het is crisis hè, in de kunstwereld?
Je merkt het heel erg snel.
Ik hoor het rondom mij.
Het is een luxe.

Zonder je jezelf af, voor je nieuwe ideeën – ga je naar een stille plek, of zoek je juist de drukte op?
Ik ga in m’n atelier zitten.
En dan komt het?
Dan komt het.

Hoe weet je of een idee goed is of niet?
Uh….Dat weet je niet!
Nee, een schilderij is af als je te ver bent gegaan dan met schilderen – dat je merkt dan dat het minder mooi wordt doordat je doorschildert.
En heb je niet dat halverwege een schilderij, dat je denkt: “nee, het is toch niet goed” of  “het werkt niet?”
Ja natuurlijk. Maar dan schilder ik er de volgende dag weer overheen.
Maak je schetsen vooraf? Of begin je gewoon op het doek zelf?
Ik begin gewoon te schilderen.
Ja, lukt dat of niet? Ik denk dat een op de drie lukt.
En projecteer je? Of doe je het met de hand?
Nee, met de hand.

Is er een idee van een kunstenaar, of een schrijver wellicht, dat je zelf had willen verzinnen?
Is er zo iets – een kunstwerk, of…?
Dat is moeilijk… Ja, je komt het altijd wel tegen maar ik kan niet zo een voorbeeld geven.
Oké.
Ja, ik weet het niet.
Oké.

Wat ontroert je?
Mooie muziek.

Ezels?
Ezels, ja, natuurlijk.
Honden?
Minder.
Heb je een motto? En hoe pas je die toe in je dagelijks leven?
Een motto…Oei.

Als je er niet een hebt, dan heb je ‘m niet hoor.
Ja, daar moet ik echt even over nadenken, een motto.
Zal ik er straks even op terugkomen?
Ja, ik denk dat als je een kopje koffie, een sigaret en een krant ’s ochtends hebt, dat je dan meer dan genoeg hebt om gelukkig te zijn.

Zie jij in beelden? Daar bedoel ik mee dat als je…de gedachten die je in je hoofd hebt, zie je dat als een beeld, een plaatje, of zie je dat als woorden?
In beelden, ja absoluut.

Ja, dat moet wel.
Als je aan een schilderij begint, heb je dan ook, zie je van te voren hoe het er ongeveer uit gaat zien?
Ongeveer.
Dat verandert altijd, maar…je merkt wel heel snel wanneer het de goede kant opgaat, en wanneer niet.
Observeer je veel?
Ja, uitsluitend.
Continu, ja.
Voel je je meer een observateur dan een deelnemer?
Ja.
Ik denk dat veel kunstenaar dat hebben.. Ik heb dat ook – ik vind het erg prettig om dingen vanaf de zijlijn te observeren.
Ik denk dat er andere takken van kunst zijn waar dat niet zo is, maar … Als je theater maakt, dan…ben toch meer…
…zit je er middenin.
Ja, dan trek je sowieso de aandacht. Schilders zijn er niet zo goed in. De meesten…

Vind je dat je als kunstenaar jezelf opnieuw moeten blijven uitvinden?
Ja tuurlijk, anders was het ook niet interessant.
Die vernieuwing zoek je dan ook steeds op?
Ja! Elk schilderij is op zich een vernieuwing. Het is altijd afwachten of het überhaupt lukt – je probeert toch steeds te verder te gaan in wat je kunt.
Het is ook helemaal niet erg als de soep inloopt. Dat hoort erbij.
Maar hoe zie jij, in het afgelopen jaar, wat de veranderingen zijn geweest in je werk?
Ik denk dat een jaar tekort is voor…
Nou, twee jaar, drie jaar?
Ik weet niet, ik kan het moeilijk noemen – het gaat vanzelf.
Ik herinner me van werk dat ik van je gezien had in Villa Bloem – daar waren veel portretten bij die gedecoreerd waren.
Hm-mm.
Die decoratie heb je een beetje achterwege gelaten.
Dat is het oude werk. Maar dat kan zo weer terugkomen.

Wanneer en hoe begon jij jezelf als kunstenaar te zien?
Ik heb mezelf, volgens mij, nooit anders gezien dan dát.
Toen ik vijf was, zo’n beetje – ik dacht, ik ben gewoon tekenaar.
Dat blijkt zo.
Je hebt altijd veel getekend?
Ja. Altijd.
Was het voor jou dan ook een logische keus om naar de academie te gaan?
Ja, de academie zeker, maar deze academie was niet zo logisch.
Waar had je heen gewild dan?
Nee, dit was wel waar ik naar toe wou.
Maar de vrije kunst was logischer geweest.
En waarom heb je die Interactieve Kunst dan gekozen?
Omdat ik daar zo goed als niks van afwist. En het interessanter leek dan schilderen.
Ik was bij de AKI in Enschede aangenomen, en die zeiden: “Je kunt dit wel doen maar schildertechnisch zullen we je niet heel veel kunnen bieden”.
Want schilderde je toen al heel veel?
Ja, heel veel. Ik wist ook zeker dat ik daar mee door zou gaan.
Maar dit was zo nieuw dat ik daar meer van wilde weten.
Wat schilderde je toen?
Ja, ook voornamelijk beesten.

In de kunst is niet echt een leidende hand; hoe weet jij wat de volgende stap is?

Vage vraag?
Hele vage vraag. Ik zal m’n best doen om een vaag antwoord te formuleren!
Ja, doe maar.
Lacht: Je weet nooit wat de volgende stap is. Ik denk dat als iets goed mislukt, dat je dan de volgende stap te pakken hebt.
Ja, want je leert een hoop van mislukkingen.
Het is eigenlijk de enige manier – als elke weer lukt…
Het kan zelfs een openbaring zijn.
Ja, als het elke keer zou lukken, dan zou het ook compleet saai zijn om te schilderen.
Ja, dan wordt het gewoon een automatisme.
Dan zit er ook geen vernieuwing in.

Kun je van je kunst leven? Ben je afhankelijk van een baan?
Ik heb een stom baantje erbij.
Wat doe je?
Ik werk op de WUR. En ik werk bij de bioscoop; ik maak de foldertjes en de flyers.
Bij het Heerenstraat?
Ja.
Jij bent ook de bordtekenaar?
Ook.
Dat heb ik ook nog gedaan.
Dat is best leuk.
Ik vind het wel een uitdaging om met die stiften aan de gang te gaan.
Ja, het is wel een leuk medium.
Ja. Vooral omdat je er redelijk goed mee kan schilderen.
Mits ze het allemaal doen!
Ja, daar zorg ik wel voor!

Wat doe je bij de WUR?
Kopiëren – bij de Financiële afdeling van de afdeling Plant!
Ik zit in het archief.
Stukken opbergen, en dat soort dingen.
Leuk.
Nou ja, leuk….
Er zijn ergere banen!
Het kan erger zijn, ja.
Hoeveel uur doe je dat, per week?
Twaalf.
Dat is te overzien.
Het is maandag en dinsdag dat ik aan het werk ben. Maandagavond bij de bioscoop.
De rest van de week aan het schilderen.
Ik zie jou nooit ’s maandags in de bioscoop! Ik ga vrij regelmatig naar de sneak, maar…
Dan zit ik op kantoor!
Of sta ik een sigaretje te roken, buiten!

Wat is het maken van kunst voor jou? Is het een daad van rebellie, van therapie, van iets anders?
Nou, het is niet van rebellie – als iemand dat van mijn schilderijen af kan lezen, is dat heel knap!
Het is meer noodzaak voor mij, dat is gewoon iets wat ik moet doen.
Het is gewoon een vraag die ik stel hè – en wat geven mensen daar voor antwoord op. Het is niet zo van: daar moet je uit kiezen.
Nee, het is ook geen therapie… het is…
…bittere noodzaak!
Nou ja, “bittere noodzaak”… Het is hetgeen waar ik me het gelukkigst bij voel. Als ik er voor kan zorgen dat ik de tijd en –hoe heet dat- de flow heb om echt lekker te schilderen, dan ben ik happy.
Maar zit je veel hier in je atelier? Schilder je veel?
Te weinig, altijd te weinig. Er zijn toch altijd dingen die moeten gebeuren. Ik moet wel een redelijk lege agenda hebben, wil ik fijn schilderen.
Een leeg hoofd, voornamelijk?
Ja, niet bedenken, ik moet nog stofzuigen, of de afwas moeten doen.

Veel kunstenaar zijn verzamelaars. Wat verzamel jij?
Lacht: Daar heb ik geen last van!
Ik verzamel alles!
Ja, ik dacht al – je hebt een bonte verzameling van…alles, in je atelier!
Ik verzamel vooral banjo’s op het moment. Banjo’s en dode beesten!
Oké, interessante combi!
Ja…
Waarom banjo’s?
Ik speel banjo.
Nog meer instrumenten?
Instrumenten genoeg, maar banjo’s…
Nee, maar bespeel jezelf meer instrumenten?
Nee, nauwelijks. Ik heb nog een lap steel [-guitar – snaarinstrument. red.] waar ik mee klooi.
En ik speel in een bandje! Met Remco [de Kluizenaar. red.].

Ja, dat is mijn volgende vraag: SuperJudas. Vertel er eens wat over!
Nou ja, dat is heel grappig. Ik had bij Villa Bloem een expositie, en toen kwam Ingmar [van Wijnsberge. red.] naar me toe, en we raakte aan de praat. Hij had een bandje en ik een banjo – en hij vroeg of ik mee wou doen. En dat is hartstikke leuk!
Wat voor muziek spelen jullie, want volgens mij zijn het uiteenlopende muzikanten?Remco speelt trompet…
Ja, en nog wat andere dingen.
Muziek….oei…. Het is…rock – laten we daar ophouden. Blues Rock.
En dan wat de donkere kant op.
Ook gruizig?
Ook gruizig. …met een banjo.

Is kunst nodig? Moet kunst?
Nee, natuurlijk niet. Het is het meest overbodige luxeproduct wat je kunt hebben. Maar het is wel heel fijn.
Voor je zelf in ieder geval wel.
Ja.
Rare vraag – of het nodig is…
Er zijn zo weinig dingen nodig.
Maar toch speelt het een belangrijke rol. Het overbodige aspect valt zeker niet te ontkennen – maar we vinden het wel heel belangrijk. Veel steden vinden het bijvoorbeeld een manier om zich te profileren, middels kunst en cultuur.
Veel van die prestige dingen.
Maar nodig…? Het is wel een verrijking.

Wat vind jij van het huidige kunst- en cultuurklimaat in Wageningen? En wat zou je eventueel willen veranderen?
Dat weet ik eigenlijk helemaal niet.
Ik weet niet – ik vermaak me prima hier!

Jaspers werk is te zien op www.ezeltje.com/jahupo

SLUIT
SLUIT