Bioscoopschermen worden letterlijk vensters op de wereld

Heerenstraat Theater vertoont allerlei typen films, en steeds vaker ook opera, pop- en rock concerten. ‘We moeten het centrum levendiger maken zodat er meer studenten komen’, zegt medewerker Tom de Bont.

Deze week draait in Heerenstraat Theater Maudie, over het huwelijk tussen de Canadese volksschilder Maud Lewis en de stugge visboer Everett. ‘Een prachtig intieme film over het Canadese platteland van de jaren vijftig’, zegt medewerker Tom de Bont van Heerenstraat Theater. ‘Het speelt in een wereld waar we geen weet van hebben, en er wordt ook schitterend in geacteerd. Films als deze, die ik echt goed vind, halen we graag naar Wageningen.’

Tom de Bont

Jaarlijks komen er in Nederland zo’n 400 films uit waar De Bont met drie collega’s uit moeten kiezen. Daarbij kiezen ze voor kunstzinnige films zoals Maudie, die een klein publiek van filmliefhebbers trekken, maar ook voor commerciële films als Gooise vrouwen of Lion, die volle zalen trekken. Ook draaien er meestal wel thrillers, kinderfilms en science fiction films. Heerenstraat biedt graag een breed palet aan filmgenres aan, zodat het zoveel mogelijk mensen naar zijn filmtheater trekt. ‘Een goede film vind ik een film die je mee neemt naar een andere wereld, en die je raakt’, zegt De Bont. ‘Maar dat geldt voor mij. Als een film waarschijnlijk veel Wageningers gaat aanspreken, programmeren we hem. Ik ga dan niet zeggen: dat doen we niet, want het is geen goede film.’

Binnenstad

Steeds meer bioscopen in Nederland worden onderdeel van een keten. Ook Cinemec in Ede is nu van Pathé. Daarnaast zijn veel bioscopen verhuisd naar buitengebieden. Heerenstraat Theater is nog een van de weinige commerciële bioscopen die onafhankelijk is, en in de binnenstad is gevestigd. ‘En dat is hartstikke goed’, zegt De Bont. ‘Een bioscoop vergroot de levendigheid in de binnenstad. Wij bieden mensen ook echt avondjes uit. We zorgen voor lekkere stoelen, kwaliteitsbier, speciale theeën met gebakjes, en met restaurant Sa Lolla hebben we geregeld dat mensen, voor ze naar de film gaan, bij ons een pizza kunnen eten.’

De Bont zou graag het centrum nog levendiger en bruisender maken, zodat het ook meer studenten trekt. Studenten zijn niet meer zo makkelijk te bereiken, sinds ze op de campus wonen en werken. ‘We zouden hiertoe meer met elkaar kunnen samenwerken’, schetst hij. ‘Nu opereren veel organisaties nog vaak als eilandjes. Ik denk dan: ga met elkaar om de tafel.’

Gecombineerde kaartjes

Zelf biedt Heerenstraat Theater nu bijvoorbeeld samen met Junushoff gecombineerde kaartjes aan voor opera’s en ballet – koop je een kaartje voor ballet in het theater, dan kun je met korting naar ballet op het scherm, of andersom. Met de bibliotheek ontwikkelt Heerenstraat Theater filmprogramma’s voor lagere scholen. Op basis van gedichten maken leerlingen animatiefilmpjes op een tablet. Later zien ze hun filmpjes op groot scherm terug, en ze krijgen een professionele animatiefilm te zien. Met Wageningen ‘45 heeft het een lesprogramma met film over de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld.

Digitale films

In 2009 was Heerenstraat Theater een van de eerste bioscopen die digitale films ging vertonen. Door deze digitalisering kunnen bijzondere culturele gebeurtenissen live in de bioscoop worden bekeken, waardoor het filmtheater steeds meer ook in andere kunstvormen dan alleen film een rol krijgt. ‘Bioscoopschermen worden letterlijk vensters op de wereld’, schetst De Bont. ‘We vertonen nu live opera’s, live balletten en popconcerten. Laatst vertoonden we nog het afscheidsconcert van Black Sabbath in een goed gevulde zaal met rock fans. En toen we deze zomer het concert van voormalig Pink Floyd zanger David Gilmour in Pompei uitzonden, hadden we drie zalen tegelijkertijd vol.’

Ook musea bieden steeds vaker filmdocumentaires aan. Bijvoorbeeld 15 oktober was er in Heerenstraat Theater een zondag over Van Gogh, met onder andere een documentaire van het Van Gogh museum. Op 26 oktober vertoont het Heerenstraat Theater een tentoonstellingsfilm van het British Museum over de Japanse schilder Hokusai.

Vierde zaal

Heerenstraat Theater is in 2004 overgenomen door drie ondernemers waaronder Martin Ruiter en Nico Jacobs van het naastgelegen Café Loburg. De bioscoop werkt niet met vrijwilligers en krijgt, net als filmhuis Movie W, geen subsidie van de gemeente. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld FocusFilmtheater in Arnhem dat nu met 11 miljoen van de gemeente Arnhem in het centrum een bioscoop annex kunstcentrum bouwt. Volgens De Bont kan subsidie oneerlijk uitpakken als filmhuizen overlappen in hun filmaanbod, wat ze nu wel vaak doen. Maar al met al heeft zijn bioscoop niet te klagen. Ook trends als films downloaden van Internet en thuisabonnementen als Netflix tasten de bezoekersaantallen niet aan. Op de planning staat nu zelfs een vierde zaal: omdat het zo goed gaat en omdat door de digitalisering het keuzeaanbod zo groot is geworden.

Kwaliteitsstandaarden

‘Maar hier moeten we hier wel hard voor werken’, zegt Tom de Bont. ‘Vroeger zetten bioscopen hun deuren open en mensen kwamen wel. Nu zijn we met collega’s continu bezig met de vraag of iedereen de kwaliteitsstandaarden nog wel voor ogen heeft. Het is voor Wageningen ogenschijnlijk heel normaal dat het met 38.000 inwoners zo’n hoog niveau qua culturele voorzieningen heeft. Maar het is niet vanzelfsprekend dat we hier én een mooie schouwburg hebben en een mooi filmtheater. Dat moeten we koesteren.’